+biological+clock.jpg)
ప్ర : జెట్లాగ్ అంటే ఏమిటి?
జ : జెట్లాగ్.. అంటే సూర్యరశ్మి ఉన్నప్పుడు మెలకువగా వుండి, చీకటిపడ్డాక నిద్రపోవడానికి అనుకూలంగా మన శరీరభాగాలు అమరివుంటాయి.ఈ పరిష్థితి జెట్ విమానాలలో ఒకదేశము నుండి మరో దే్శము ప్రయాణించేవారు మానసికముగాను ,నిద్రపోయో వేలలోను ఒకవిధమైన అన-అనుకూలత ఎదుర్కొంటారు . దీనినే " జెట్ లాగ్ " అంటారు .జీవుల మెదడులో ఒకరకమైన బయొలాజికల్ క్లాక్ (Biological clock) ఉండి నిద్రను క్రమబద్ధము చేస్తూ ఉంటుంది. ప్రకృతికి విరుద్దంగా రాత్రివేళ మెలుకువగా వుండటం కారణంగా వారి శరీరంలోని వివిధ వ్యవస్థలు ముఖ్యంగా నాడీ వ్యవస్థ పనితీరులో మార్పు వస్తుంది. కృత్రిమమైన వెలుతురులో పనిచేయడం, ఎక్కువ సమయం నిద్రకు దూరంగా ఉండటం కారణంగా వారిలో మైగ్రేన్‌ హెడ్‌ఎక్‌, పారాడైమల్‌ న్యాచురల్‌ సఫిలాంజియా వంచి తలనొప్పులు అతిగా వస్తాయి. నిద్రలేమి, అతినిద్ర వంటి స్లీప్‌ రిలేటెడ్‌ వ్యాధులు వస్తాయి. వీరిలో రక్తప్రసరణ వ్యవస్థలో వచ్చే తేడాల కారణంగా బ్లడ్‌ప్రెషర్‌ పెరుగుతుంది. ఆంగ్జటీ, డిప్రెషన్‌ పెరుగుతుంది. రక్తనాళాల్లో ఒత్తిడి కారణంగా ఫిట్స్‌ వచ్చే ప్రమాదం ఉంటుంది. వీటిలో పాటు సాప్ట్‌వేర్‌ సంస్థలో పనిచేసే వారిలో స్పాండలైటీస్‌, కంటిసమస్యలు, అసిడిటీ, ఒబేసిటి వంటి సమస్యలు వస్తాయి.
ఈ సృష్టి యావత్తు దినచరులు, నిశాచరులు అని రెండు రకాల ప్రాణులతో నిండి ఉంది. గబ్బిలాలు, గుడ్లగూబలు, అడివి పిల్లులు, పులులు, సింహాలు, నక్కలు, కుక్కలు, వగైరాలన్నీ రాత్రిపూట ఉత్సాహంగా ఉండి పగటి పూట మబ్బుగా మారిపోతాయి. అవి మేల్కొని ఉన్నా చురుకుగా ఉండలేవు. అందుకే వాటిని నిశాచర ప్రాణికోటి అని పెద్దలు పిలిచారు. పురాణాలలోకి వెళితే దయ్యాలు, భూతాలు, రాక్షసులు, ప్రేత, పిశాచ, శాకినీ, ఢాకినీ వగైరాలందరు నిశాచర జాతికి చెందిన వారిగా కనబడతారు. మనుషులలో కూడా చాలా కాలంగా కావలి ఉద్యోగాలలో ఉండే వారు నిశి అంతా మేలుకుని విధులు నిర్వహించేవారు. ఇదే రాత్రి డ్యూటీగా, నైట్‌ డ్యూటీగా, నైట్‌షిఫ్ట్‌గా తరువాతి కాలంలో ప్రసిద్ధికెక్కింది. నైట్‌ షిఫ్ట్‌ వల్ల పగలు రాత్రిగా, రాత్రి పగలుగా మారిపోతుంది. రాత్రి చేసే పనులు పగలు, పగలు చేసే పనులు రాత్రికి మారిపోతాయి. శరీర తత్వం, ఆహార అలవాట్లు వగైరాలు గణనీయంగా మారిపోతాయి.
మనిషి శరీరం రాత్రి మేలుకుని పనిచేయడానికి అనువుగా నిర్మితమైంది కాదు. పరిసరాలు కూడా రాత్రిపూట పడుకోడానికి అనుకూలంగా వుంటాయి. చీకటి, నినశ్శబ్దాలు కళ్ళు, చెవులకు ఇబ్బంది కలిగించక ప్రశాంతత చేకూరుస్తాయి. మనతోబాటు అందరూ పడుకుంటారు గనుక ఇతర శబ్దాలేవీ వుండవు. కానీ పగటిపూట అనేసరికి వెల్తురు, శబ్దకాలుష్యం ప్రధానంగా ఇబ్బందిపెడ్తాయి. పైగా రాత్రిపూట పడుకున్నట్లు పగటిపూట అన్ని గంటలపాటు పడుకోలేరు కొందరు. వ్యక్తిగత, సామాజిక ఇబ్బందులు కొన్ని ఎదురౌతాయి.
ఎప్పుడైనా ఒకరోజో, రెండ్రోజులో పనుల వత్తిడి, అనారోగ్యం, మనసు బాగోకపోవడం లాంటి అనివార్య కారణాలచేత నిద్ర పట్టకపోతే తర్వాతిరోజు మన ముఖాలు లంఖణాలు చేసిన రోగుల్లా వుంటాయి. కళ్ళు లోతుకుపోయి, ముఖం పీక్కుపోయి... నీరసం, నిస్సత్తువ ఆవరిస్తాయి. మనిషికి తిండితోబాటు నిద్ర చాలా అవసరం. ఇంకా మాట్లాడ్తే తిండి కంటే కూడా నిద్ర మరీ ముఖ్యం. టైముకు తిని టైముకు పడుకుంటే ఆరోగ్యాలు నిక్షేపాల్లా ఉంటాయి. నైట్‌ డ్యూటీ చేసి పగలంతా గొడ్డు నిద్రపోయినా చాలదు. శరీరం రిలాక్స్‌ అయిన అనుభూతి కలుగదు. విదేశాల నుంచి మనదేశానికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు రెండ్రోజులపాటు అటు నిద్ర, ఇటు మెలకువ కాని స్థితి..
- =========================
